Mijn workflow voor nabewerking van landschapsfoto’s

Fotografie houdt voor mij niet op zodra ik de sluiter indruk. Eigenlijk begint er dan een tweede, minstens zo creatief proces: de nabewerking. Veel mensen zien beeldbewerking als een technisch iets, maar voor mij is het een manier om de beleving die ik in het veld had, terug te brengen in de foto. Ik probeer mijn beelden zo in te richten dat ze de sfeer, het licht en de details laten zien zoals ik die met mijn eigen ogen heb waargenomen.

In deze blog neem ik je stap voor stap mee in mijn workflow voor de nabewerking van landschapsfoto’s. Dit is natuurlijk mijn manier van werken — iedereen ontwikkelt na verloop van tijd zijn eigen aanpak. Toch hoop ik dat je er inspiratie uit haalt of misschien zelfs een paar praktische tips kunt meenemen.

De basis van beeldbewerking

Voor ik überhaupt met nabewerking begin, zorg ik dat mijn bestanden in de camera technisch zo goed mogelijk zijn. Dat betekent niet dat de foto’s er direct “Instagram-ready” uit hoeven te zien, maar wél dat alle informatie aanwezig is. Een camera kan namelijk nooit het volledige dynamisch bereik (het verschil tussen licht en donker) vastleggen zoals ons oog dat kan. Daarom fotografeer ik bewust in RAW-formaat.

RAW-bestanden bevatten veel meer data dan een JPEG. Hierdoor heb ik tijdens de nabewerking veel meer speelruimte om belichting, kleuren en details naar mijn hand te zetten. Vergelijk het met koken: een RAW-bestand is alsof je begint met alle losse ingrediënten, terwijl een JPEG een kant-en-klare maaltijd is waar je nog maar weinig aan kunt veranderen.

Daarnaast zorg ik voor back-ups in het veld. Mijn camera slaat de foto’s direct op twee geheugenkaarten op. Zodra ik thuiskom, zet ik de bestanden meteen over naar mijn computer, waar ze automatisch worden gesynchroniseerd met zowel een cloudopslagdienst als mijn NAS-systeem. Dit klinkt misschien overdreven, maar na een paar jaar fotograferen leer je: een back-up kan je letterlijk duizenden herinneringen redden.

Importeren in Lightroom

Mijn workflow speelt zich grotendeels af in Adobe Lightroom Classic. Dit programma gebruik ik als mijn centrale hub: hier importeer, sorteer en bewerk ik de meeste van mijn foto’s.

Tijdens het importeren stel ik meteen een aantal dingen in:

Copyright-gegevens: mijn naam en contactinfo worden automatisch aan de metadata toegevoegd. Zo is altijd zichtbaar dat ik de maker ben van de foto.

Lenscorrecties en chromatische aberratie verwijderen: vrijwel iedere lens voegt kleine vertekeningen of kleurafwijkingen toe. Door dit direct te laten corrigeren tijdens het importeren, bespaar ik later veel tijd.

Dit maakt dat ik sneller kan beginnen met het creatieve deel.

3. Selecteren: van honderden naar enkele foto’s

Na een fotosessie heb ik vaak tientallen of zelfs honderden bestanden. Niet alles hoeft of verdient nabewerking. Daarom werk ik met een sterrensysteem in Lightroom:

⭐ → Eerste selectie: beelden die potentie hebben.

⭐⭐ → Tweede selectie: foto’s die echt de moeite waard zijn om te bewerken.

⭐⭐⭐ of meer → Favorieten die ik zeker wil bewaren, printen of delen.

Voor panoramafoto’s of HDR-reeksen geef ik de afzonderlijke bestanden een eigen label, zodat ik ze later gemakkelijk kan samenvoegen. Deze manier van ordenen zorgt voor rust in mijn workflow.

Lokale aanpassingen: het verfijnen van het beeld

Een van de krachtigste hulpmiddelen in Lightroom zijn de lokale aanpassingen. Hiermee kan ik gericht werken in bepaalde delen van de foto:

Verloopfilters: ideaal om de lucht net wat donkerder te maken, zodat de wolken beter tot hun recht komen.

Radiaalfilters: hiermee kan ik subtiel de aandacht naar een onderwerp trekken, bijvoorbeeld een boom of een pad.

Aanpassingspenseel: perfect om kleine details lichter of donkerder te maken.

Met deze technieken geef ik diepte en richting aan mijn beeld. Vaak zijn het juist deze lokale aanpassingen die een saaie foto transformeren tot een spannend geheel.

Sensorvlekken verwijderen

Iedere fotograaf kent het: die vervelende stofjes op je sensor die als donkere vlekjes in je foto verschijnen. Lightroom heeft een handige optie genaamd Vlekken visualiseren. Hierdoor zie je de vlekken veel duidelijker en kun je ze snel wegwerken. Het lijkt een klein detail, maar juist zulke details maken het verschil tussen een goede en een écht verzorgde foto. Je kan deze optie vinden bij de optie vlekken verwijderen en dan onderaan het menu.

Photoshop voor de finishing touch

Soms kom ik er in Lightroom niet helemaal uit. Dan open ik de foto in Photoshop voor extra bewerkingen. Daar werk ik bijvoorbeeld met:

Dodging & burning: gericht delen lichter (dodging) of donkerder (burning) maken om extra diepte te creëren.

Verfijnd retoucheren: hardnekkige vlekjes of storende objecten verwijderen.

Zachtheid toevoegen: soms voeg ik een lichte onscherpte toe en maak ik daarna belangrijke details weer scherp. Dit geeft een dromerig effect, wat vooral in bosfoto’s erg mooi kan werken.

Exporteren in meerdere formaten

Als de foto helemaal klaar is, exporteer ik hem in verschillende versies:

Hoge resolutie, AdobeRGB-profiel: voor mijn eigen archief en voor eventueel printwerk.

Lage resolutie, 80% compressie, lange zijde 1500px: ideaal voor online gebruik, zoals mijn website of sociale media.

Zo heb ik altijd het juiste bestand bij de hand, zonder dat ik steeds opnieuw hoef te exporteren.

Opslag en archivering

Na export worden de foto’s automatisch weer opgeslagen op mijn NAS en gesynchroniseerd met de cloud. Op die manier weet ik zeker dat mijn werk veilig is, ook als mijn computer of harde schijf ooit de geest geeft.

Het creatieve proces

Tot slot wil ik benadrukken dat nabewerking voor mij meer is dan een technische workflow. Het is een creatief proces waarin ik terugkeer naar het moment dat ik in het veld stond.

Mijn doel is altijd om die ervaring te vangen in het eindresultaat. De techniek helpt me daarbij, maar de essentie blijft hetzelfde: ik wil een gevoel overbrengen.

Conclusie

Mijn workflow in de nabewerking is door de jaren heen steeds verder verfijnd. Van back-up in het veld, via import en selectie in Lightroom, tot de laatste touch in Photoshop en de veilige opslag achteraf: het is een proces dat inmiddels bijna vanzelf gaat. Toch blijft iedere foto uniek en vraagt elk landschap om net weer een andere aanpak.

Wat voor mij het belangrijkste is: zorg dat je foto in de camera al zoveel mogelijk informatie bevat. Gebruik RAW, denk aan je back-ups, en neem de tijd in de nabewerking. Want uiteindelijk is dit hét moment waarop je jouw persoonlijke stempel drukt op je fotografie.